بر فراز بام دنیا چه می گذرد؟

قیرغیزهای افغانستان در حصارهای طبیعی کوه بلند پامیر که به بام دنیا موسوم است بود وباش می کنند. آن ها در 4700 متری ارتفاع ازسطح بحر در دشت های پامیر می زیند. باید 4 روز راه را با اسب، غژگاو، شتر و یا خر سفر کنید تا به محل زندگی آن ها برسی. بدون یک راهنمای ماهر پیدا کردن قطن های(محلات زندگی قیرغیزها) غیر ممکن است. در هر قطن 5 یا 6 فامیل زندگی می کنند. فاصله هر قطن از دیگری از نیم ساعت شروع تا سه ساعت با اسب و غش گاو است. در دشت های پهناور مرتفع پامیر خانه های از پشم حیوانات ساخته شده است که از دور با چشم غیر مسلح غیر قابل دید است. در قطن ها، خیمه‌های مرکب از پشم، تکه، تکه های چوب و فلز هستند. هر خیمه هم خوابگاه است، هم آشپز خانه، هم انبار و هم مهمان خانه، در حقیقت همه مایحتاج آن ها در زیر یک خیمه جمع آوری شده است. همه‌ی آن ها مشغول مالداری هستند. زراعت اصلا وجود ندارد، تجارت هم در حد فروش مواشی و فراورده های مالداری است، این فراوردها قبلا بیشتر به پاکستان، اندکی به تاجیکستان و چین قاچاق می شد. فاصله طبقاتی بین مردم بسیار زیاد است. برخی هزاران مواشی (گوسفند، غژگاو، شتر و اسپ) دارند و برخی دیگر می گویند که مخارج و مصارف شان را بای ها (سرمایه داران) می پردازند. پس از فقر، اعتیاد بزرگترین مشکل آنها است. از هرکس پرسیدیم گفتند معتاد است. فقط یک خانواده گفتند که معتاد نیستند. بقیه از کودک تا بزرگ معتاد به مواد مخدر هستند. مواد مخدر تنها دوای است که بیمارهای شان تا این اواخر با آن تداوی می شدند. آن ها می گویند تا دو سال پیش هیچ مرکز صحی نبود. این مشکل به حدی جدی شد که برخی گزارش گران…

ادامه خواندن بر فراز بام دنیا چه می گذرد؟

«ملت سازی را از اقلیت‌ها آغاز کنیم»

کمتیه دادخواهی اقلیت ها، با مشاور ارشد ریاست جمهوری در امور هماهنگی با اقلیت‌ها و شورای انسجام اقلیت‌ها، دیدار کردند. این دیدار روز سه شنبه 16 فبروری 2021/ 27 دلو 1399 در دفتر  این مشاوریت ریاست جمهوری برگزار شد که در آن حدود 30 تن از نمایندگان گروه‌های قومی و مذهبی اعم از زن و مرد شرکت کردند.در آغاز این جلسه  آقای جواد دروازیان، مسئوول دادخواهی شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر، در باره کمیته دادخواهی اقلیت‌ها و فعالیت‌های این گروه از سال 2019 تا اکنون معلومات داد و گفت: این کمیته بیشتر در راستای زدودن تبعیض‌های قومی، مذهبی و زبانی از یک طرف و از طرف دیگر برای شمولیت اقلیت‌های در سرنوشت آینده کشور  مثل پروسه صلح فعالیت می‌کند.آقای دروازیان افزود: متاسفانه برخی قوانین و طرزالعمل‌های تبعیض آمیز وجود دارد که  نیازمند به باز بینی هستند. از جانب دیگر تبعیض نه تنها در پالیسی‌ها و قوانین بلکه در عمل هم رو به افزایش است.مسئوول بخش دادخواهی شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر، تصریح کرد که ریاست جمهوری در 3 دسامبر 2017 در یک کنفرانس گفت: «.. به وزارت عدلیه هدایت می‌دهم که در باره رفع تبعیض مطابق قانون اساسی اقدامات سراسری انجام دهد و یک مقرره و قوانین لازمه را تدوین کند.» طبق این فرمان، قانون تسوید شد اما تا اکنون از آن دیگر هیچ خبری نشر نشد، در حالی که نیاز جدی برای ایجاد چنین قوانین وجود دارد.او افزود همچنین اقلیت‌ها می‌خواهند که زبان مادری شان تقویت شود، به آن آموزش ببینند، در هر محل اقلیت‌ها خود شان مسئوولین محلی شان را تعیین کنند یا حداقل از قوم خودشان برگزیده شود و نقش آن‌ها در فرایند صلح بیشتر و معنادارتر گردد.سپس آقای سیدحسین انوش، رییس اجرائیه شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر، با اشاره به یافته‌های گزارش اخیر این نهادها در باره صلح گفت که بیشتر…

ادامه خواندن «ملت سازی را از اقلیت‌ها آغاز کنیم»

کارگاه آموزشی برای کمیته دادخواهی اقلیت ها

شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر کارگاه آموزشی را تحت عنوان دادخواهی مبتنی بر شواهد برای کمیته دادخواهی اقلیت ها،  به تاریخ 7، 11 و 12 فبروری  2021/19، 23 و 24 دلو 1399  برگزار  کرد. در این کارگاه حدود 30 تن از نمایندگان اقلیت های (گوجر، پشه ای، نورستانی، تیموری، ایماق، قزلباش، سادات، جوگی، مغل، ترکمن، بلوچ و...) اشتراک کردند. آموزگار این برنامه آقای محمد شریف شرافت، یکی از فعالین سابقه دار جامعه مدنی و استاد دانشگاه بود. آقای شرافت در نهادهای معتبر  ملی و بین المللی در بخش دادخواهی فعالیت کرده است. ایشان در روز اول، در باره جامعه مدنی، ( تفاوت جامعه مدنی با جامعه بدوی، عناصر تشکیل دهنده جامعه مدنی، جامعه دموکراتیک،  مولفه های جامعه دموکراتیک و حقوق شهروندی) آموزش ارائه کردند.قای شرافت در روز دوم این کارگاه، آ در باره دادخواهی و عناصر آن و همچنین حمایت از اقلیت ها در کنوانسیون های بین المللی حقوقبشری و قوانین افغانستان آموزش ارائه کردند. روز سوم برنامه در باره رویکردهای دادخواهی و تجارب افغانستان (نوشتن اعلامیه، راه اندازی تظاهرات، نافرمانی مدنی، نقش تحقیق، جمع آوری امضا،  و...) معلومات ارائه کردند. از سوی دیگر در این برنامه آقای صاحبنظر سنگین، مشاور ارشد ریاست جمهوری در امور هماهنگی با اقلیت ها، حضور داشتند و در باره وضعیت اقلیت و همیت دادخواهی برای این گروه ها به ابراز سخن پرداختند. بخش آخر برنامه بحث آزاد،ارائه پیشنهادات، انتقادات و راه حل ها بود. همچنین برای کسانی که در هر سه روز سهم فعال داشتند از طرف شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر تقدیر نامه توزیع شد. قابل یاد آوری است که این برنامه از طرف سازمان جامعه باز افغانستان، حمایت و پشتیبانی شده است. مصاحبه‌های بیشتر: کارگاه آموزشی برای کمیته دادخواهی اقلیت ها فوریه 17, 2021 Achievement دسترخوان فراخ دولت و دست کوتاه ملت؛ برخی نیازمندان جایی دَور دسترخوان ملی ندارند…

ادامه خواندن کارگاه آموزشی برای کمیته دادخواهی اقلیت ها

دسترخوان فراخ دولت و دست کوتاه ملت؛ برخی نیازمندان جایی دَور دسترخوان ملی ندارند

هم‌زمان با آغاز نخستین دور توزیع کمک‌های مربوط به برنامه‌ «دسترخوان ملی» برای خانواده‌های نیازمند در کشور، شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر به عنوان چتری برای نهادهای مدنی در افغانستان، طرحی را با هدف نظارت بر چگونه‌گی تطبیق این برنامه روی دست گرفته است. در راستای این طرح برای اطمینان از شفافیت روند توزیع کمک‌ها، چگونه‌گی دسترسی مردم به بسته‌های کمکی در ۱۶ ولایت به شمول کابل مورد نظارت و بررسی قرار می‌گیرد. بر بنیاد گزارش هماهنگ‌کننده‌گان شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر در این ۱۶ ولایت، تعداد زیادی از خانواده‌های نیازمند در برخی از این ولایت‌ها از کمک‌ها بی‌بهره مانده‌اند. این در حالی است که هم‌زمان با آغاز روند توزیع کمک‌ها پس از حدود شش ماه از افتتاح برنامه، روزنامه‌ ۸صبح به نقل از مسوولان گزارش داد که قرار است این کمک‌ها تا سه ماه پس از آغاز روند، در اختیار تمام خانواده‌های نیازمند در کشور قرار گیرد. هم‌چنین طبق این گزارش، دلیل تاخیر در عملی‌ شدن این طرح، مشکلات امنیتی، دور بودن برخی از ولایت‎ها و کامل نبودن فهرست نیازمندان عنوان شده بود. هماهنگ‌کننده‌گان شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر در تلاش‌اند تا از راه‌های رسمی و غیررسمی اطلاعات مربوط به توزیع کمک‌ها را به دست بیاورند، از شفافیت این روند اطمینان حاصل کنند و در صورت مشاهده‌ هرگونه تخطی و فساد در جریان آن، موضوع را گزارش دهند. تا کنون موارد مختلفی از عدم شفافیت در رساندن کمک‌ها به خانواده‌های نیازمند در ولایت‌های مختلف گزارش شده که قرار ذیل است: ولایت لوگر: ربوده ‌شدن یک موتر حامل بسته‌های کمکی برنامه‌ دسترخوان ملی توسط طالبان؛ سوء‌استفاده‌ وکیلان گذر از کمک‌ها: برخی از وکیلان گذر در روستای «التمور» ولایت لوگر متهم‌اند که از ۱۰۰ بسته‌ کمکی که مسوولیت فرستادن آن به خانواده‌های ساکن در نقاط دورافتاده را دارند، تنها ۱۰ بسته‌ آن را ارسال کرده و ۹۰…

ادامه خواندن دسترخوان فراخ دولت و دست کوتاه ملت؛ برخی نیازمندان جایی دَور دسترخوان ملی ندارند

همه ما قربانی تبعیض هستیم

 به باور شما آیا تبعیض (قومی، زبانی و مذهبی) در افغانستان وجود دارد؟ اگر بلی، این تبعیض بر مبنای چیست، قومیت، زبان، مذهب و یا هر سه؟ لطفاْ توضیح دهید و اگر ممکن است چند مثال هم ارايه کنید؟ در کل بحث مهم این است که اکثریت و اقلیت را در افغانستان چطور تعریف کنیم. از نظر علمی اقلیت ها و یا اکثریت های ذاتی وجود ندارد. اقلیت ها و اکثریت ها ساخته می شود در نتیجه پروسه های سیاسی و اقتصادی. در عصر مدرن، اقلیت ها و اکثریت ها توسط پروسه های دولت و ملت سازی شکل گرفته اند. اینگونه روابط ممکن است بر اساس زبان مذهب و و یا دیگر عناصر هویتی شکل بگیرند. در افغانستان  اگر گروهها را بر اساس قوم تعریف کنیم، قوم اکثریت وجود ندارد. اما از لحاظ مذهبی بسیار واضح است که اهل سنت در افغانستان اکثریت را تشکیل می دهد و اهل تشیع در اقلیت قرار می گیرد و اقلیت های کوچک تر دیگر هند و سیک های افغانستان می توانند باشند.در مورد اینکه این که افغانستان دچار تبعیض یا تفرقه قومی است یا نیست، فکر می کنم چند تا بحث عمده وجود دارد. قشر مسلط سیاسی افغانستان وجود تبعیض را در افغانستان یا نمی پذیرند و یا کم اهمیت جلوه می دهند. اما از نظر تاریخی و به خصوص از دید گروه‌های که دسترسی به قدرت نداشته اند افغانستان تجربه طولانی نسبت به تبعیض قومی و مذهبی دارد. این تبعیض ها را می شود به چند سطح دید یکی تبعیض های مستقیم و خشونت آمیز است که مثال واضح و روشن آن را در دوران طالبان می بینیم و نمونه های تاریخی آن در دوران عبدالرحمن خان است. بخش دیگر این تبعیض ها نهادی و ساختاری است که مربوط به پالیسی های دولت های افغانستان می شود که در گذشته، پیش…

ادامه خواندن همه ما قربانی تبعیض هستیم

بحران ها در فقدان عدالت شکل می‌گیرند

پرسش: به باور شما آیا تبعیض (قومی، زبانی و مذهبی) در افغانستان وجود دارد؟ اگر بلی، این تبعیض بر مبنای چیست، قومیت، زبان، مذهب و یا هر سه؟ لطفاْ توضیح دهید و اگر ممکن است چند مثال هم ارايه کنید؟   پاسخ: با تشکر از شما در پاسخ سئوال تان باید اولا یک تعریفی از واژه تبعیض ارائه نمائیم. تبعیض در فرهنگ‌های مختلف فارسی به معانی ذیل امده است: 1 -  تقسیم و جدا کردن بعضی را از بعضی . 2 - بعضی را بر بعضی برتری دادن.  3 - برتر شمردن نژادی، قومی و ... نسبت به سایرنژادها و اقوام دیگر.  4 - بعضی را بر بعضی دیگر بدون دلیل موجّه و عادلانه ترجیح دادن. در اصطلاح تبعیض، به رفتارها و اقدامات غیرمنصفانه یا بدبینانه افراد و گروه‌ها بر اساس ویژگی هایی مانند نژاد، قوم، مذهب، جنسیت و .... اطلاق می‌گردد. باتوجه به این تعریف، تبیعض به دلایل متعدد از جمله فقر فرهنگی، دخالت‌های اشکار و پنهان خارجی، تمامیت خواهی برخی‌ها که بدون هیچگونه دلیل منطقی ادعای اکثریت در افغانستان را دارند، وجود دارد. در حالی که به نظر من هیچ اکثریت عددی بالاتر از 40 درصد در افغانستان وجود ندارد. افغانستان در یک کلمه سرزمین اقلیت هاست، به همین خاطر حاکمیت در طول چندین دهه اخیر هیچ گونه سرشماری جمعیتی انجام نداده است. در حالی که زیربنای عدالت در هرجا این است که ادعا‌ها باید مبتنی برسرشماری علمی جمعیتی باشد. لذا وزن اقوام در افغانستان کاملا من درآوردی بوده و مبنای واقعی و علمی ندارد.     یکی از تبعیض‌های اشکار موجود، تبعیض قومی است. به عنوان مثال: در هیچ جای قانون اساسی نیامده است که رئیس جمهور باید از یک قوم خاص باشد. اما عملا در طول 19 سال گذشته رئیس جمهور برمبنای این پندار که قوم خاص اکثریت بوده و باید رئیس جمهور از این…

ادامه خواندن بحران ها در فقدان عدالت شکل می‌گیرند

انسانیت باید خود را از سلطه قبیله و قوم نجات دهد

پرسش: به باور شما آیا تبعیض (قومی، زبانی و مذهبی) در افغانستان وجود دارد؟ اگر بلی، این تبعیض بر مبنای چیست، قومیت، زبان، مذهب و یا هر سه؟ لطفاْ توضیح دهید و اگر ممکن است چند مثال هم ارايه کنید؟ پاسخ: افغانستان کشوری است که در حاشیه کشورها و امپراطوری های بزرگ پس از گزراندن صدها سال   تنش و درگیری، سکوت و طغیان باقی مانده است. کشوری کثیرالملیت با مردمان وابسته به تعلقات تاریخی با کشورها و حوزه های مدنی و سیاسی همسایه ها، که به دورادور سرحدات افغانستان قرار گرفتند، بدون شک با ترکیب از اقوام و فرهنگ های مختلف. ولی این کثرت قومی به این معنا نیست که همیشه از افغانستان به عنوان یک معبر استفاده کرده باشند، بلکه قرن ها در این کشور مانده اند و زندگی کرده اند. ساختار سنتی و قبیله ای افغانستان همیشه به گونه بی رحمانه طوری بوده که قبیله کلان بر قبایل کوچک حکمرانی کرده و قبیله های کوچک تحت تاثیر آن مجبور شدند، بخشی از ارزش ها و داشته های مدنی و کلتوری شان را در یک داد و ستد اجتماعی ارزان عرضه کنند. به این معنا که ساختار فرهنگی و عنعنوی قبایل بزرگ را بپذیرند. اما  چیزی که برای آن ها محفوظ مانده و از آن ها گرفته نشده هویت های قومی و تعلقات عشیره ای است که قبایل کلان نتوانستند از آن ها بگیرند. تعدادی از اقوام و قبایل کوچک وجود داشته که دوست داشتند قبایل کلان، آن ها را شامل قبیله خود بسازند، اما به دلیل مناقشه های ارزشی و فرهنگی، قبایل کلان حتا نخواستند و نتوانستند آن ها را هضم کنند. به این دلیل که تیره ها و قبایل کوچک، درجه دوم و محکوم هستند.  در دیگر نقاط دنیا ساختار طبقاتی مبنای اقتصادی و شغلی دارد، اما در افغانستان ساختارهای طبقات اجتماعی بالا و پایین مبنای…

ادامه خواندن انسانیت باید خود را از سلطه قبیله و قوم نجات دهد

حضور معنادار اقلیت‌های آسیب‌پذیر در روند صلح

در این کنفرانس که روز شنبه 3 عقرب برابر با 24 اکتوبر از سوی شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر و موسسه حقوق بشر و محو خشونت برگزار شده بود، 70 تن به شمول نمایندگان اقلیت‌های قومی سادات، قزلباش و اقلیت مذهبی شیعه اسماعیلیه، والی بامیان، نماینده شواری ولایتی، نماینده قوماندانی امنیه، آمر امور سرحدات و قبایل، رییس کمیسیون حقوق بشر، آقای عبدالودود پدرام رییس اجرایی موسسه حقوق بشر و محو خشونت، فعالان جامعه مدنی، خبرنگاران، استادان، دانشجویان و فرهنگیان اساتید دانشگاه، محصلین  و فرهنگیان حضور داشتند. در آغاز برنامه آقای اسماعیل ذکی، به نمایندگی از شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر و مؤسسه حقوق بشر و محو خشونت، پیرامون اهداف کنفرانس و تحقیقات انجام شده توسط این دو مؤسسه در 9 ولایت کشور صحبت کرد و یک گزارش تحقیقی را ارائه کرد. پس از آن محترم سید انور رحمتی، والی بامیان پیرامون موضوع کنفرانس صحبت کرد و ضمن قدر دانی از تدویر کنفرانس، گفت، صلح خواست تمام مردم افغانستان است و حکومت تلاش دارد تا با استفاده از هر فرصت ممکن برای ایجاد صلح، زمینه‌سازی کند. وی افزود، رهایی طالبانی که جانی‌ترین آدم‌ها بودند، خود حسن نیت دولت افغانستان را نشان می دهد و آنان با تمام توان از دست آوردهای نزدیک به دو دهه دفاع می‌کنند. در بخش بعدی کنفرانس محترم محمدسجاد محسنی، سخنگوی شورای علمانی بامیان در رابطه با مدارا و همدیگرپذیری از دیدگاه اسلام صحبت کردند. وی در بخشی از سخنانش گفت: "در تمام ادیان الهی و مذاهب اسلامی صلح جایگاه خاصی داشته و به عنوان یک اصل مطرح است. اسلام همواره به مدارا و همزیستی مسالمت آمیز تأکید دارد و پیروان خود را به روادای و گذشت توصیه می کند". بعد از آن محترم آقای حاجی اسدی، نماینده شورای ولایتی در سخنرانی که داشتند، بر حفظ وحدت و یکپارچگی بین تمام اقشار جامعه…

ادامه خواندن حضور معنادار اقلیت‌های آسیب‌پذیر در روند صلح

طنین صدای صلح از بدخشان، در بحبوحه‌ی جنگ

شبکه‌ی جامعه‌ی مدنی و حقوق و موسسه‌ی حقوق بشر و محو خشونت، کنفرانس یک روزه‌ای زیر عنوان «حضور معنا دار اقلیت‌های آسیب‌پذیر در روند صلح افغانستان» را به تاریخ 28 میزان 1399 برابر با 19 اکتوبر 2020 در شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان افغانستان برگزار کردند.در این کنفرانس ۸۰تن به شمول مقام‌های دولتی، وکلای شورای ولایتی، فعالان جامعه‌ی مدنی، موسفیدان و بزرگان اقوام قرغز، واخی، گجر، بلوچ، نورستانی و سادات اشتراک کرده بودند. شماری از استادان و دانشجویان دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی نیز در این جلسه حضور داشتند.اخترمحمد خیرزاده معاون والی بدخشان، بانو عارفه نوید رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر بدخشان، آقای محمد ذاکر آرین، وکیل شورای ولایتی، آقای آدینه‌محمد امینی، رییس دانشگاه برنا، آقای سایس نوری استاد دانشگاه بدخشان، آقای صفی الله ظریفی، استاد دانشگاه بدخشان و خانم برگ گل خلیلی استاد دانشگاه بدخشان از سخنرانان این نشست بودند.در آغاز برنامه آقای علی پیام نادری، پژوهش‌گر موسسه‌ی حقوق بشر و محو خشونت، یافته‌های تحقیق «صدای اقلیت‌های آسیب‌پذیر در روند صلح» را ارائه کرد.در بخش دیگر این برنامه که به کنفرانس خبری اختصاص یافته بود، خانم استوری یزدان‌پرست معاون جامعه‌ی مدنی بدخشان، آقای عبدالرحمن محمودی از متنفذان قوم بلوچ، آقای سلطان محمد رییس شورای قرغزهای واخان، آقای زاهد مدیر هماهنگی کوچی های بدخشان و آقای سیدجواد دروازیان هماهنگ‌کننده‌ی شبکه‌ی جامعه‌ی مدنی و حقوق بشر در بدخشان، در پنل این کنفرانس حضور داشتند.در آغاز، اعلامیه‌ی شبکه‌ی جامعه‌ی مدنی و حقوق بشر، توسط هماهنگ‌کننده‌ی این شبکه در بدخشان خوانده و به پرسش‌های اشتراک‌کنندگان پاسخ داده شد.قابل یادآوری است که این برنامه توسط اتحادیه‌ی اروپا (میکانیزم حمایت اتحادیه اروپا از پروسه صلح افغانستان) حمایت می‌شود طنین صدای صلح از بدخشان، در بحبوحه‌ی جنگ اکتبر 20, 2020 بدون دیدگاه شبکه‌ی جامعه‌ی مدنی و حقوق و موسسه‌ی حقوق بشر و محو خشونت، کنفرانس یک روزه‌ای زیر عنوان «حضور معنا دار اقلیت‌های آسیب‌پذیر در…

ادامه خواندن طنین صدای صلح از بدخشان، در بحبوحه‌ی جنگ

اگر سفره اقتصاد عادلانه پهن شود، تبعیض برچیده خواهد شد

متأسفانه تا زمانی که انگیزه قومی در افغانستان برجسته باشد، جایگاه افغانستان در سطح بین‌المللی، توسعه اقتصادی، توسعه سیاسی و رابطه ما با جهان مریض و نارسا خواهد بود.تبعیض  مربوط به قوم خاصی نیست، تمام اقوام افغانستان، تبعیض پدیده منحصر به قوم پشتون، یا تاجیک، یا ازبک و یا هزاره نیست، همه علیه همدیگر این تبعیض را اعمال می‌کنند.گفتگوی شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر با آقای شیر احمد سعیدی، دانشجوی دکترای روابط بین‌الملل . احمد سعیدی لیسانس اقتصاد، ماستری علوم سیاسی دارد و اکنون در رشته روابط بین‌الملل در مقطع دکتری مشغول به تحصیل است، او بیش از 25 سال می‏شود که در حوزه مسائل فرهنگی فعالیت می‏کند و با گرایش‌های مختلف فکری و فرهنگی در افغانستان ارتباط خوبی دارد.  به باور شما آیا تبعیض (قومی، زبانی و مذهبی) در افغانستان وجود دارد؟ اگر بلی، این تبعیض بر مبنای چیست، قومیت، زبان، مذهب و یا هر سه؟ لطفاً توضیح دهید و اگر ممکن است چند مثال هم ارائه کنید؟جواب: تبعیض زبانی، قومی و نژادی در افغانستان یک پیشینه تاریخی دارد و دارای لایه‌های مختلف است. نمونه‌های واضح تبعیض‌ قومی، زبانی و مذهبی هم خیلی زیاد است. هرچند که تبعیض مذهبی در شرایط حاضر تا حدودی کاهش‌یافته است؛ خوشبختانه تقابل جنگ‌افروز میان دو مذهب بزرگ در افغانستان (تشیع و تسنن) خیلی محدود شده اما یک تبعیض آشکار در داخل مذهب تسنن میان پیروان مذهب امام اعظم و گرایش‌های وهابی-سَلفی وجود دارد.وقتی بین پیروان اهل سنت این‌گونه باشد، برخورد با اقلیت مذهبی همچون اهل تشیع و پیروان ادیان دیگر مانند هندوها چگونه خواهد بود؟ همین چندی پیش شاهد بودیم که تعدادی از پیروان هندو و اهل هنود را کشتند. کارته پروان یکی از مناطق مرکزی آن‌ها بود امروز کمترین جمعیت آنجا هندوها و اهل هنود هستند. بر اثر فشارهای مذهبی خانه‌هایشان، جای‌دادها و زمین‌های‌شان غصب شده و همه در حال…

ادامه خواندن اگر سفره اقتصاد عادلانه پهن شود، تبعیض برچیده خواهد شد