د جګړو په لړ کې له بدخشانه، د سولې غږ

د افغانستان د مدني ټولنې او بشري حقونو شبکې او د بشري حقونو او تاوتریخوالیو د لمنځه وړو موسسې د ۲۰۲۰ میلادي کال د اکتوبر په نولسمه د بدخشان ولایت په فیض آباد ښار کې، «د افغانستان د سولې په بهیر کې د زیانمنونکو لږکیو پراخ حضور» تر عنوان لاندې یو ورځنی کنفرانس جوړ کړ.  په دې کنفرانس کې اتیا تنو چې دولتي چارواکي، د ولایتي شورا غړي، مدني فعالان، د قرغز، واخي، ګجر، بلوڅو، نورستاني او ساداتو قومي مشرانو او سپینږیرو ګډون کړی وو. د یادونې وړ ده چې د یوشمیر دولتي او غیر دولتي  پوهنتونونو استادانو او محصلانو هم په دې کنفرانس کې ګډون کړی وو.  د بدخشان د والي مرستیال اختر محمد خیرزاده، د بدخشان ولایت د بشري حقونو د کمیسیون مشره آغلې عارفه نوید، د ولایتي شورا غړی ښاغلی محمد ذاکر آرین، د برنا پوهنتون رییس ښاغلی آدینه محمد امیني، د بدخشان د پوهنتون استاد ښاغلی سیاس نوري، د بدخشان د پوهنتون استاد ښاغلی صفي الله ظریفي او آغلې برګ ګل خلیلي د بدخشان پوهنتون استاده د دې غونډې ویناوال وو.  د خپرونې په پیل کې د بشري حقونو او تاوتریخوالیو د لمنځه وړو موسسې څیړونکي ښاغلي علي پیام نادري، د «د افغانستان د سولې په بهیر کې د زیانمنونکو لږکیو پراخ حضور» ترعنوان لاندې د څیړنې موندنې بیان کړې.  د دې خپرونې نورې برخې چې خبري کنفرانس ته ځانګړې شوې وې، د بدخشان ولایت د مدني ټولنې مرستیاله آغلې ستورۍ یزدان پرست، د بلوڅ د قوم یو تن منتقد ښاغلی عبدالرحمان محمودي، د واخان د قرغزیانو د شورا مشر ښاغلی سلطان محمد، د بدخشان د کوچیانو د همغږې مدیر ښاغلی زاهد، او په بدخشان ولایت کې د افغانستان د مدني ټولنې او بشري حقونو شبکې همغږی کونکی سیدجوان دروازیان، د دغه  کنفرانس د پنل ویناوال وو.  د کنفرانس په پیل کې، د افغانستان…

Continue Reading د جګړو په لړ کې له بدخشانه، د سولې غږ

« د ښځو طبعي حقونو په اړه مشورې ته اړتیا نشته»

د ښځو حقونه له هغې ډلې د کار، تحصیل او سیاسي او ټولنیزو برخو کې د مشارکت حق هغه مسایل دي چې د ښځو د حقونو مدافعانو په باور د سولې په مذاکراتو کې د دولت مرکچي پلاوي لخوا د سرې کرښې په توګه په پام کې ونیول شي. د یوشمیر مدني فعالانو په باور یاد شوي مسایل د ښځو ښکاره حقونه دي باید د سولې په خبرو کې په اړه چنه ونه وهل شي.  ورځپاڼه لیکونکې روبینا جلالي له مدني ټولنې او بشري حقونو شبکې سره په مرکه کې وویل: د ښځو طبعي حقونه داسې مسایل نه دي چې چنې وهلو ته اړتیا ولري، دا هغه حقونه دي چې دین هم ښځو ته ورکړي دي.  د تحصیل حق، د کار حق  او د سیاسي مشارکت حقوق هغه موضوع ګانې دي چې اصلا د بحث وړ نه دي، ښايي په ښونځيو او پوهنتونونو کې د جنسیتي تفکیک په اړه ملاحظات شتون ولري چې هغه هم د هغو ټولنو د تجربو په بنسټ چې پکې حجاب او جنسیتي تفکیک اجباري وو مطوبه پایله ېې نه ده لرلې.  شبکه: آیا هغه ښځې چې د دولت په مرکچي پلاوي کې دي کولی شي له یادو حقونو دفاع وکړي؟ شهابي: د مرکچي پلاوي د ښځینه غړو په اړه کوم معلومات چې زه لرم ډاډه یم چې هغوې په سیاست کې د کار کولو تجربه او پوهه لري او کولی شي د ښځو له حقونو دفاع وکړي. په دې اړه چې امکان لري جوړجاړی وشي هم اندیښنه نه لرم؛ ځکه هغه کسان چې زموږ په استازیتوب قطر ته تللي مسوولیت منونکي دي. هیله منده یم چې د سولې خبرې مثبته پایله ولري.  شبکه: د سولې مذاکرات تاسو څنګه ارزوئ؟ شهابي: زما په نظر اوس د سولې خبرو په اړه نظر ورکول له وخته مخکې دي؛ ځکه تر اوسه دواړه لوري د خبرو په…

Continue Reading « د ښځو طبعي حقونو په اړه مشورې ته اړتیا نشته»

د مدني ټولنې او بشري حقونوشبکې او د تاوتریخوالیو د له منځه وړواو بشري حقونو موسسې اعلامیه

د کوچني اختر په ورځو کې درې ورځنی اوربند په افغانستان کې د جګړې د ښکیلو لوریو ترمینځ د باورجوړولو فرصت و؛ او موږ د دغه اوربند د غځولو غوښتونکي یو د ۱۳۹۹ کال د غبرګولي ۷ / د ۲۰۲۰ د مې ۲۷ طالبانو د ۱۳۹۹ کال دغبرګولي په دریمه د یوې اعلامې په خپرولو سره دکوچني اختر په دریو ورځو  کې اوربند اعلان کړ. د طالبانو د اعلامې له خپریدو وروسته، د هیواد ولسمشر اشرف غني، هم د دې اعلامې ستاینه وکړه او امنیتي ځواکونو ته ېې امر وکړ چې اوربند مراعات کړي او یواځې د طالبانو له لوري د احتمالي برید پرمهال دفاع وکړي. په همدې حال کې د ملي روغې جوړې د عالي شورا مشر، ډاکټر عبدالله عبدالله هم د طالبانو د دې اقدام د ستایلو ترڅنګ دا اوربند په هیواد کې د سولې د ټینګښت لپاره مثبت ګام وباله. د افغانستان خلک، په ځانګړي توګه توکمیز او مذهبي لږه‌کي چې زموږ د ټولنې زیان‌منونکې برخه جوړوي، د هیواد له بیلابیلو سیمو څخه د طالبانو او افغان حکومت دا اقدام وستایه او همدارازېې د دې بهیر د غځیدو غوښتنه وکړه.  د مدني ټولنې او بشري حقونوشبکه او د تاوتریخوالیو د له منځه وړو، او بشري حقونو موسسه؛ د اکثریت خلکو، په ځانګړي توګه د هیواد لږه‌کیو د غوښتنو په پام کې‌نیولو سره، اوربند د ښکېلو خواوو ترمنځ د باورفضا رامینځته کولو لپاره یو مثبت ګام بولي او په ځانګړي ډول له طالبانو غواړي چې د دولت او طالبانو ترمینځ د باور فضا پیاوړي کولو او همداراز د دولت او طالبانو ترمینځ د مخامخ خبرو د پیل لپاره غیر مشروط اوربند اعلان کړي.

Continue Reading د مدني ټولنې او بشري حقونوشبکې او د تاوتریخوالیو د له منځه وړواو بشري حقونو موسسې اعلامیه

د بین الافغانی خبرو د پیل په اړه د مدني ټولنې او بشري حقونو د شبکې دریځلیک

د دولت او خلکو د استازو او طالبانو ترمینځ د دواړو خواو د شرایطو له پوره کیدو وروسته، د مستقیمو خبرو پیل، د افغانستان خلکو ته چې د کورنۍ جګړې په اوږدو کې یې شاوخوا نیمې پیړۍ قرباني ورکړې ده او د افغانانو یواځینې مهمه هیله ده د خوشحالۍ خبر دی.دا څرګنده ده چې د افغانستان وګړي د سولې یوې هر اړخیز او تلپاتې لارې ته سترګې په لار دي، چې په هغې کې د جګړې ټولې خواوې او د جګړې قربانیان ونډه ولري ترڅو د نن او راتلونکي نسلونه د دې سولې تر سیوري لاندې، ریښتیني سوکالي ومومي. د دې موضوع په پام کې نیولو سره، د مدني ټولنې او بشري حقونو شبکه، د مدني ټولنو، بشري حقونو ، رسنیو او د میرمنو بنسټونو څخه د جوړ شوي چتر بنسټ په توګه، د سولې خبرو په اړوند یوشمیر موارد وړاندیز کوي او باور لري که چیرې دا ټکي د سولې په خبرو کې په پام کې ونیول شي، د سولې بهیر به د لامنلو وړ پایلې ولري، له دې پرته نه یوازې داچې د سولې خبرې به جامع او دوامداره سولې لامل نه شي، بلکه دا به د بلې جګړې لامل هم شي.د شبکې لخوا وړاندیز شوي موارد، په لاندې ډول دي؛1. عدالت:• په افغانستان کې یوه تر ټولو ستره ستونزه، د عدالت نشتوالی دی. زموږ ټول وګړي د عدالت تږي دي او هیله ېې په هیواد کې د یوالي رامینځته کیدل دي. عدالت (په ځانګړې توګه ټولنیز عدالت) د سولې د هراړخیز او تلپاتې بهیر مهم رکن دی. سوله له عدالت پرته او عدالت له سولې پرته پایښت نشي لرلی. موږ له مرکچیانو غواړو که چیرې اوسني نظام کې بدلون رامینځته کوي، د نظام د بدلون موخه او اصل باید د ټولنیز، سیاسي، اقتصادي او فرهنګي عدالت ټینګښت وي.• په تیرې۴۰ کلنې جګړه کې، میلیونونه تنه…

Continue Reading د بین الافغانی خبرو د پیل په اړه د مدني ټولنې او بشري حقونو د شبکې دریځلیک